Architects:
Interior:
“สวนโมกข์กรุงเทพฯ” หรือชื่ออย่างเป็นทางการว่า “หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ” ที่กำลังถูกก่อสร้างขึ้นที่สวนรถไฟ
กรุงเทพมหานคร เกิดจากความตั้งใจที่จะหยิบยกกลิ่นอายของสถานปฏิบัติธรรมสวนโมกข์พลาราม อำเภอไชยา
จังหวัดสุราษฎร์ธานี มาไว้ให้คนเมืองจับต้องได้โดยง่าย อีกทั้งยังเป็นแหล่งรวบรวม อนุรักษ์ และเผยแพร่มรดกทาง
ปัญญาอันเป็นรูปธรรมที่ท่านพุทธทาสภิกขุมอบไว้ให้กับคนรุ่นหลัง หอจดหมายเหตุพุทธทาส ถูกออกแบบให้เป็น
Spiritaul Fitness & Edutainment Centerเพื่อให้ทุกคนที่มาที่นี่เกิดการพัฒนาจิตใจให้เข้มแข็ง
ขณะเดียวกันเกิดการเรียนรู้ทางธรรมและปัญญาด้วย
กรุงเทพมหานคร เกิดจากความตั้งใจที่จะหยิบยกกลิ่นอายของสถานปฏิบัติธรรมสวนโมกข์พลาราม อำเภอไชยา
จังหวัดสุราษฎร์ธานี มาไว้ให้คนเมืองจับต้องได้โดยง่าย อีกทั้งยังเป็นแหล่งรวบรวม อนุรักษ์ และเผยแพร่มรดกทาง
ปัญญาอันเป็นรูปธรรมที่ท่านพุทธทาสภิกขุมอบไว้ให้กับคนรุ่นหลัง หอจดหมายเหตุพุทธทาส ถูกออกแบบให้เป็น
Spiritaul Fitness & Edutainment Centerเพื่อให้ทุกคนที่มาที่นี่เกิดการพัฒนาจิตใจให้เข้มแข็ง
ขณะเดียวกันเกิดการเรียนรู้ทางธรรมและปัญญาด้วย
รูปทรงของอาคารจะแผ่ยาวออกไป ตัวอาคารจึงไม่สูงจนเกินไปนัก คือมีแค่ ๓ ชั้น ซึ่งจะไล่ระดับการเข้าถึงในแต่ละชั้น
เริ่มจากชั้นล่างที่เป็น public zone คือเดินเข้าไปได้ทุกคน ชั้นสองจะเป็น semi-public zone คือ
เป็นส่วนของนิทรรศการและห้องประชุม ส่วนชั้นบนสุดก็เป็นห้องเก็บจดหมายเหตุซึ่งเป็น
private zone แต่ไม่ได้หมายความว่าปิดตาย คนทั่วไปห้ามขึ้น แค่ต้องมีการคัดกรองก่อนที่จะเข้าไปใช้
เริ่มจากชั้นล่างที่เป็น public zone คือเดินเข้าไปได้ทุกคน ชั้นสองจะเป็น semi-public zone คือ
เป็นส่วนของนิทรรศการและห้องประชุม ส่วนชั้นบนสุดก็เป็นห้องเก็บจดหมายเหตุซึ่งเป็น
private zone แต่ไม่ได้หมายความว่าปิดตาย คนทั่วไปห้ามขึ้น แค่ต้องมีการคัดกรองก่อนที่จะเข้าไปใช้
คอนเซปต์หนึ่งของการออกแบบคือความต้องการที่จะให้ที่นี่เป็นตัวแทนของสวนโมกข์ที่มาตั้งอยู่ที่กรุงเทพฯ
เราเลยจำลองจุดเด่นบางอย่างของสวนโมกข์มาไว้ที่นี่ ไม่ว่าจะเป็นลานหินโค้ง ซึ่งเป็นลานโล่งให้คนทั่วไปได้เข้ามานั่งพักผ่อน
นั่งสมาธิ และจัดกิจกรรมได้อย่างเสรี หรือเกาะที่มีต้นมะพร้าวตรงกลางน้ำซึ่งจำลองมาจากสระนาฬิเกร์
รวมไปถึงช่องลมสี่เหลี่ยมเล็กๆ ที่เลียนมาจากสถาปัตยกรรมของโรงมหรสพทางวิญญาณที่ท่านพุทธทาสสร้างอยู่ที่สวนโมกข์
เราเลยจำลองจุดเด่นบางอย่างของสวนโมกข์มาไว้ที่นี่ ไม่ว่าจะเป็นลานหินโค้ง ซึ่งเป็นลานโล่งให้คนทั่วไปได้เข้ามานั่งพักผ่อน
นั่งสมาธิ และจัดกิจกรรมได้อย่างเสรี หรือเกาะที่มีต้นมะพร้าวตรงกลางน้ำซึ่งจำลองมาจากสระนาฬิเกร์
รวมไปถึงช่องลมสี่เหลี่ยมเล็กๆ ที่เลียนมาจากสถาปัตยกรรมของโรงมหรสพทางวิญญาณที่ท่านพุทธทาสสร้างอยู่ที่สวนโมกข์
แก่นของงานคือความเรียบง่าย ไม่ปรุงแต่งมาก ไม่หวือหวา สิ่งที่สะท้อนออกมาในตัวงานไม่ว่าจะเป็นแปลน
หรือผังในการวางก็จะเป็นแบบตรงไปตรงมา ไม่ซับซ้อน แค่เดินตรงเข้าไป คุณก็จะรู้ได้เลยว่าขวามือคือห้องหนังสือ
ตรงเข้าไปก็เจอลานโล่ง พอมองไปรอบๆก็เห็นน้ำ เห็นธรรมชาติ และธรรมชาติมันเป็นสิ่งที่จะบอกกับเรา
หรือผังในการวางก็จะเป็นแบบตรงไปตรงมา ไม่ซับซ้อน แค่เดินตรงเข้าไป คุณก็จะรู้ได้เลยว่าขวามือคือห้องหนังสือ
ตรงเข้าไปก็เจอลานโล่ง พอมองไปรอบๆก็เห็นน้ำ เห็นธรรมชาติ และธรรมชาติมันเป็นสิ่งที่จะบอกกับเรา
ทุกวันนี้มีงานสถาปัตยกรรมมากมายที่มุ่งเน้นไปที่ความหวือหวาของเส้นสายและรูปทรง เพื่อสร้างความรู้สึกตื่นเต้น น่าสนใจ
ไม่ได้อ้างอิงจากธรรมชาติและความเป็นจริง แต่พอเราได้มาออกแบบงานชิ้นนี้เป็นเหมือนการมองกลับ ยึดหลักสมถะตามคำสอน
ของท่านพุทธทาส ซึ่งสะท้อนอยู่ในรูปแบบของอาคารและการเลือกใช้วัสดุที่จับต้องได้มากขึ้น อาคารจึงมีลักษณะถ่อมตัว
คนที่เข้ามาก็จะรู้สึกว่าอาคารนี้เป็นมิตรกับทุกคนทุกศาสนา ไม่รู้สึกแปลกแยก เข้ามาแล้วรู้สึกสงบจริงๆ
ไม่ได้อ้างอิงจากธรรมชาติและความเป็นจริง แต่พอเราได้มาออกแบบงานชิ้นนี้เป็นเหมือนการมองกลับ ยึดหลักสมถะตามคำสอน
ของท่านพุทธทาส ซึ่งสะท้อนอยู่ในรูปแบบของอาคารและการเลือกใช้วัสดุที่จับต้องได้มากขึ้น อาคารจึงมีลักษณะถ่อมตัว
คนที่เข้ามาก็จะรู้สึกว่าอาคารนี้เป็นมิตรกับทุกคนทุกศาสนา ไม่รู้สึกแปลกแยก เข้ามาแล้วรู้สึกสงบจริงๆ
จากการเข้าสัมผัส อาคารถูกออกแบบโดยมีลักษณะที่เรียบง่าย ไม่แปลกตัวออกจากสภาพแวดล้อม วัสดุที่ใช้ก็ใช้วัสดุพื้นฐานเช่น
คอนกรีตขัดมันผสมกับซีเมนต์บล็อคในส่วนที่ต้องการนำแสงธรรมชาติเข้ามาในอาคาร ส่วนพื้นที่ชั้นล่างจะเป็นใต้ถุนโล่งโดยมี
กลิ่นอายของเซ็นเช่นการออกแบบเปรียบเปรยสวนหิน
มุมมองไกลๆจากบริเวณทางเดินในสวนรถไฟ
เสาห้าต้นนี้ท่านพุทธทาสบอกไว้ว่า
" มาจากอมราวดี วิหารอมราวดี ทุกแห่งแม้ที่บูชาพระพุทธรูปจะมีขีด 5 ขีดอยู่ข้างหลัง ผมชอบคำว่า 5 ก็เลยเอามาเป็นเสา 5"
และท่านก็ได้สรุปไว้ว่า "คนอื่นตีความอย่างไรก็ตามใจเขา เรานึกๆอยู่ในใจของเราว่า อินทรีย์ 5 พละ 5 จะตรงที่สุด
ที่อมราวดีในอินเดียสมัยโน้น เขาอาจจะหมายถึง พระเจ้า 5 องค์ ก็ได้"
ที่มา http://www.bia.or.th/index.php/en/faq/31-general/48-2010-07-21-12-11-31.html
แปลนชั้น 1, 2 และ 3
มองไปที่ทางเข้าจากถนนข้างหลังอาคาร ป.ต.ท.
ทางเดินไปสู่โถงด้านใต้อาคารซึ่งทางขวามือจะเป็นห้องหนังสือและสื่อธรรมะ
ภายในห้องหนังสือและสื่อธรรมะ
เคาน์เตอร์ประชาสัมพันธ์
บริเวณโถงโล่งๆของชั้น 1
หินเทียมที่ทำได้เหมือนมาก บางก้อนมีลำโพงซ่อนอยู่ข้างในด้วย
ลานหินโค้งสำหรับนั่งพักผ่อน นั่งสมาธิ และจัดกิจกรรม
ขึ้นมาดูชั้น 2 กันบ้าง ด้านซ้ายมือเป็นห้องนั่งปฏิบัติธรรม
ประตูห้องปฏิบัติธรรม
บรรยากาศภายในที่เงียบสงบ และเห็นวิวที่เขียวชอุ่มของสวนรถไฟ
โถงโล่งระหว่างห้องปฏิบัติธรรมกับห้องนิทรรศการนิพพานชิมลอง
สวนปฏิจจสมุปบาท
ห้องนิทรรศการนิพพานชิมลอง
ภายในห้องนิทรรศการ แต่เนื่องจากไปเช้าไป เขายังไม่เปิดให้ใช้บริการ เลยอดเข้าไปชมครับ
ขึ้นมาถึงชั้นสามแล้ว
ทางเดินรอบๆห้องของชั้นสาม โดยผนังที่มีช่องสี่เหลี่ยมนี้ที่ว่าเลียนมาจากโรงมหรสพทางวิญญาณ
ทางเดินหลักตรงชั้นสาม
ทางลาดด้านข้างอาคาร
เดินย้อนกลับมาที่เดินเข้ามา เพราะดูเหมือนว่าจะไม่สามารถทะลุไปอีกฝั่งของสวนรถไฟได้
Credit:http://www.4arch.com/content/%E0%B8%AA%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B9%82%E0 %B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%82%E0%B9%8C%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B8% E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%9E%E0%B8%AF
http://www.gotarch.com/projects/2010/Buddhadasa_Archives.html
โครงการนี้ทำให้เกิดแรงบันดาลใจโดย :
เนื่องจากปัจจุบันเกิดความเสื่อมโทรมทางด้านจิตใจของคนในสังคมที่วุ่นวายและสับสน
คนในสังคมส่วนใหญ่ขาดที่พึ่งทางใจ จะเห็นได้จากข่าวอาชญากรรมต่างๆที่เกิดขึ้นในหน้าหนังสือพิมพ์
ทุกวันนี้ซึ่งมีแนวโน้มจะมากขึ้นเรื่อยๆ สะท้อนให้เห็นว่าเราควรจะมีสิ่งบางอย่างที่จะช่วยขัดเกลาจิตใจ
ของคนในสังคมให้ดีขึ้น และสามารถจะเป็นที่พึ่งทางจิตใจได้ ดังนั้นพุทธศาสนาซึ่งเป็นศาสนาประจำชาติ
ที่มีคำสอนต่างๆมากมาย น่าจะเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยจรรโลงคุณภาพจิตใจของคนในสังคมให้ดีขึ้นได้มาก
รวมไปถึงปัจจุบันพระพุทธศาสนาเริ่มจะถดถอยลงไม่ว่าจะเป็นการประพฤติปฏิบัติตนของพระหลายรูปที่
ไม่เหมาะสมตามข่าวที่เราได้เห็นกัน ทำให้ความศรัทธา ความเลื่อมใสของคนในสังคมถดถอยลง
จึงเป็นต้นเหตุของปัญหาต่างๆตามมาในสังคม
ผมจึงคิดว่าเราควรจะมีสถานที่ๆหนึ่งที่จะเผยแพร่พระพุทธศาสนาให้คนทั่วไปสามารถรับรู้และเข้าใจได้ง่าย
เกิดความสนุกในการเรียนรู้ และมีความน่าสนใจ เพื่อเป็นแรงจูงใจให้คนในสังคมหันหน้าเข้ามายึด
หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเป็นที่พึ่งทางจิตใจ โดยไม่คิดว่าเรื่องธรรมะเป็นเรื่องน่าเบื่อ
หรือหากจะกล่าวถึงพุทธศาสนาก็จะนึกถึงวัดอย่างเดียวเท่านั้น โดยสถานที่นี้จะเป็นทั้งพิพิธภัณฑ์
ทางพุทธศาสนา ศูนย์การเรียนรู้ต่างๆที่ให้ความรู้กับบุคคลทั่วไปที่อาจจะไม่เคยรู้เกี่ยวกับพุทธศาสนาเลย
รวมถึงจะสามารถเป็นสถานที่ท่องเที่ยวพักผ่อน ดังเช่น สวนสาธารณะที่จะมีการสอดแทรกพุทธศาสนา
ตามจุดต่างๆ และยังสามารถรองรับนักท่องเที่ยวทั้งไทยและต่างชาติ เพราะปัจจุบัน
ชาวต่างชาติมีแนวโน้มสนใจในพุทธศาสนาเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
คอนกรีตขัดมันผสมกับซีเมนต์บล็อคในส่วนที่ต้องการนำแสงธรรมชาติเข้ามาในอาคาร ส่วนพื้นที่ชั้นล่างจะเป็นใต้ถุนโล่งโดยมี
กลิ่นอายของเซ็นเช่นการออกแบบเปรียบเปรยสวนหิน
มุมมองไกลๆจากบริเวณทางเดินในสวนรถไฟ
เสาห้าต้นนี้ท่านพุทธทาสบอกไว้ว่า" มาจากอมราวดี วิหารอมราวดี ทุกแห่งแม้ที่บูชาพระพุทธรูปจะมีขีด 5 ขีดอยู่ข้างหลัง ผมชอบคำว่า 5 ก็เลยเอามาเป็นเสา 5"
และท่านก็ได้สรุปไว้ว่า "คนอื่นตีความอย่างไรก็ตามใจเขา เรานึกๆอยู่ในใจของเราว่า อินทรีย์ 5 พละ 5 จะตรงที่สุด
ที่อมราวดีในอินเดียสมัยโน้น เขาอาจจะหมายถึง พระเจ้า 5 องค์ ก็ได้"
ที่มา http://www.bia.or.th/index.php/en/faq/31-general/48-2010-07-21-12-11-31.html
แปลนชั้น 1, 2 และ 3
มองไปที่ทางเข้าจากถนนข้างหลังอาคาร ป.ต.ท.
ทางเดินไปสู่โถงด้านใต้อาคารซึ่งทางขวามือจะเป็นห้องหนังสือและสื่อธรรมะ
ภายในห้องหนังสือและสื่อธรรมะ
เคาน์เตอร์ประชาสัมพันธ์
บริเวณโถงโล่งๆของชั้น 1
หินเทียมที่ทำได้เหมือนมาก บางก้อนมีลำโพงซ่อนอยู่ข้างในด้วย
ลานหินโค้งสำหรับนั่งพักผ่อน นั่งสมาธิ และจัดกิจกรรม
ขึ้นมาดูชั้น 2 กันบ้าง ด้านซ้ายมือเป็นห้องนั่งปฏิบัติธรรม
ประตูห้องปฏิบัติธรรม
บรรยากาศภายในที่เงียบสงบ และเห็นวิวที่เขียวชอุ่มของสวนรถไฟ
โถงโล่งระหว่างห้องปฏิบัติธรรมกับห้องนิทรรศการนิพพานชิมลอง
สวนปฏิจจสมุปบาท
ห้องนิทรรศการนิพพานชิมลอง
ภายในห้องนิทรรศการ แต่เนื่องจากไปเช้าไป เขายังไม่เปิดให้ใช้บริการ เลยอดเข้าไปชมครับ
ขึ้นมาถึงชั้นสามแล้ว
ทางเดินรอบๆห้องของชั้นสาม โดยผนังที่มีช่องสี่เหลี่ยมนี้ที่ว่าเลียนมาจากโรงมหรสพทางวิญญาณ
ทางเดินหลักตรงชั้นสาม
ทางลาดด้านข้างอาคาร
เดินย้อนกลับมาที่เดินเข้ามา เพราะดูเหมือนว่าจะไม่สามารถทะลุไปอีกฝั่งของสวนรถไฟได้
Credit:http://www.4arch.com/content/%E0%B8%AA%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B9%82%E0 %B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%82%E0%B9%8C%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B8% E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%9E%E0%B8%AF
http://www.gotarch.com/projects/2010/Buddhadasa_Archives.html
โครงการนี้ทำให้เกิดแรงบันดาลใจโดย :
เนื่องจากปัจจุบันเกิดความเสื่อมโทรมทางด้านจิตใจของคนในสังคมที่วุ่นวายและสับสน
คนในสังคมส่วนใหญ่ขาดที่พึ่งทางใจ จะเห็นได้จากข่าวอาชญากรรมต่างๆที่เกิดขึ้นในหน้าหนังสือพิมพ์
ทุกวันนี้ซึ่งมีแนวโน้มจะมากขึ้นเรื่อยๆ สะท้อนให้เห็นว่าเราควรจะมีสิ่งบางอย่างที่จะช่วยขัดเกลาจิตใจ
ของคนในสังคมให้ดีขึ้น และสามารถจะเป็นที่พึ่งทางจิตใจได้ ดังนั้นพุทธศาสนาซึ่งเป็นศาสนาประจำชาติ
ที่มีคำสอนต่างๆมากมาย น่าจะเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยจรรโลงคุณภาพจิตใจของคนในสังคมให้ดีขึ้นได้มาก
รวมไปถึงปัจจุบันพระพุทธศาสนาเริ่มจะถดถอยลงไม่ว่าจะเป็นการประพฤติปฏิบัติตนของพระหลายรูปที่
ไม่เหมาะสมตามข่าวที่เราได้เห็นกัน ทำให้ความศรัทธา ความเลื่อมใสของคนในสังคมถดถอยลง
จึงเป็นต้นเหตุของปัญหาต่างๆตามมาในสังคม
ผมจึงคิดว่าเราควรจะมีสถานที่ๆหนึ่งที่จะเผยแพร่พระพุทธศาสนาให้คนทั่วไปสามารถรับรู้และเข้าใจได้ง่าย
เกิดความสนุกในการเรียนรู้ และมีความน่าสนใจ เพื่อเป็นแรงจูงใจให้คนในสังคมหันหน้าเข้ามายึด
หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเป็นที่พึ่งทางจิตใจ โดยไม่คิดว่าเรื่องธรรมะเป็นเรื่องน่าเบื่อ
หรือหากจะกล่าวถึงพุทธศาสนาก็จะนึกถึงวัดอย่างเดียวเท่านั้น โดยสถานที่นี้จะเป็นทั้งพิพิธภัณฑ์
ทางพุทธศาสนา ศูนย์การเรียนรู้ต่างๆที่ให้ความรู้กับบุคคลทั่วไปที่อาจจะไม่เคยรู้เกี่ยวกับพุทธศาสนาเลย
รวมถึงจะสามารถเป็นสถานที่ท่องเที่ยวพักผ่อน ดังเช่น สวนสาธารณะที่จะมีการสอดแทรกพุทธศาสนา
ตามจุดต่างๆ และยังสามารถรองรับนักท่องเที่ยวทั้งไทยและต่างชาติ เพราะปัจจุบัน
ชาวต่างชาติมีแนวโน้มสนใจในพุทธศาสนาเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น